Aktualności

 

Wystawa „650 lat Radomskiej Fary” zorganizowana została przez
Muzeum im. Jacka Malczewskiego przy współpracy  Stowarzyszenia Przyjaciół Radomskiej Fary


            Projekt jest skierowany do wszystkich Radomian, a także miłośników  historii regionu i Polski w całym kraju oraz znawców i miłośników polskiej sztuki sakralnej.   

Prezentujemy  historię parafii i kościoła, wszystkie jej rozbudowy, przebudowę na początku XX wieku oraz zmiany wystroju wnętrza świątyni na przestrzeni 7 stuleci istnienia Fary.

 
   

Na wystawie zostały zgromadzone XVI - wieczne dokumenty związane z historią miasta i kościoła farnego oraz księgi liturgiczne znajdujące się obecnie w sandomierskim Archiwum Diecezjalnym i Bibliotece Diecezjalnej. 

Na wyróżnienie zasługują wspaniałe zabytki sztuki sakralnej związane z kościołem farnym: rzeźba Madonna z Dzieciątkiem  z  XV w., obraz „Jan Ewangelista” z ok. 1500 , obraz „Ukrzyżowanie” ok. poł. XVII w. Całość dopełniają obiekty zabytkowe z pobliskich kościołów, na które najprawdopodobniej promieniowała radomska Fara.
      Spośród wielu cennych, gotyckich, renesansowych i barokowych dzieł należy wymienić gotyckie rzeźby, m. in.  Madonnę z Dzieciątkiem z Chlewisk, Pietę z Gostomii,  czy gotyckie obrazy sakralne np. Matka Boska z Dzieciątkiem z Mniszka. 

 


Zwiedzający poznają  działalność  Fary w społeczeństwie staropolskim, kiedy to była cenionym ośrodkiem życia religijnego, naukowego i działalności charytatywnej, prowadzonej
w  szpitalu św. Ducha. Tu działała ceniona szkoła parafialna (w renesansie zwana gimnazjum), tu także zbierały się  liczne bractwa, m.in.  tkackie, kuśnierzy, różańcowe…

 

Na wystawie pokazujemy wszystkie najważniejsze wydarzenia, które miały miejsce w mieście, a były związane z Farą. Przedstawiamy postać św. Kazimierza, patrona miasta, przybliżamy postać jego brata Fryderyka, który właśnie tutaj w 1495 roku otrzymał insygnia kardynalskie. Z dziejów nowszych przypomnimy m. in. fakt przekazania na potrzeby powstania kościuszkowskiego (1794 r.) drogocennych przedmiotów liturgicznych,  wizytę gen. Hallera w 1920 roku i inne.

 

Ekspozycja – zgodnie z zamierzeniem jej twórców – jest  bogato ilustrowana zabytkami sztuki sakralnej, gotyckiej i renesansowej oraz barokowej z regionu radomskiego,  terenów Małopolski oraz terenów ościennych. Prezentowane są wspaniałe zabytki sakralne z muzeów diecezjalnych  w Sandomierzu, Kielcach, Siedlcach…

Ilustracją dziejów miasta i kościoła są cenne eksponaty historyczne  z Muzeum Narodowego
 i Historycznego w Krakowie  oraz Biblioteki Jagiellońskiej (Statut Łaskiego, Chronica Polonorum Macieja Miechowity), Muzeum Uniwersytetu Jagiellońskiego (kopia unikatowego berła kardynalskiego Fryderyka Jagiellończyka) oraz  wielu innych muzeów.

Do najcenniejszych eksponatów należą m.in.: arcydzieła sztuki złotniczej fundacji Kazimierza Wielkiego: kielich i herma św. Marii Magdaleny, dar króla dla kościoła w Stopnicy, kielich i ornat fundacji Jana Długosza dla kościoła w Kłobucku, rzeźby Matki Boskiej z Dzieciątkiem z XIV i XV w. z muzeów diecezjalnych w Sandomierzu i w Kielcach.   

 

 
Wystawa, której otwarcie miało miejsce 13 czerwca, potrwa do 31 grudnia 2010 roku.

 



15 maja 2010 r. odbyła się Węgierska Noc Muzealna.
Serdecznie dziękujemy wszystkim zwiedzającym za tak liczne przybycie, liczymy na to, że milo spędzili Państwo czas – i już teraz zapraszamy na następny rok.


Raz jeszcze dziękujemy wszystkim sponsorom i fundatorom nagród.

Osoby, które nie odebrały wylosowanych nagród prosimy o zgłaszanie się po nie do Działu Naukowo-Oświatowego, do pokoju 116.

 

SZCZĘŚLIWE   NUMERY:

108       „Przewodnik po Muzeum im. Jacka Malczewskiego”

208       Aparat cyfrowy „FUJI”

287       Album „Malczewski”

328       Kosz wędlin

1033     Album „Radomiak”

 

 
 

2431     Duża PIZZA w Restauracji „Da Vinci”


Poniżej zamieszczamy fotografie z imprezy:


 












 
 

 


 

18 kwietnia br. zmarła w wieku 95 lat pani Anna Apanowicz. Wychowała kilka pokoleń radomskich muzealników. W naszym muzeum pełniła funkcje: dyrektora, wicedyrektora i głównego inwentaryzatora . Jej ciepły, pozytywny obraz na trwałe zapisał się w pamięci pracowników Muzeum.
Wyrazy szczerego żalu i współczucia z powodu śmierci pani Anny Apanowicz dla rodziny przekazuje Dyrekcja i Pracownicy Muzeum im. Jacka Malczewskiego w Radomiu.
Pogrzeb Anny Apanowicz odbędzie się w czwartek, 22 kwietnia w kościele Matki Bożej Miłosierdzia przy ulicy Miłej. Nabożeństwo żałobne rozpocznie się o godzinie 12. Anna Apanowicz zostanie pochowana na cmentarzu przy ulicy Warszawskiej.

 


W dniu 15 maja  o godz. 18.00 w MJK odbędzie się koncert poświęcony jubileuszowi 200 rocznicy urodzin Fryderyka Chopina pn " W źródeł muzyki Chopina" w wykonaniu zespołu Ars Nova.


22 stycznia Muzeum podpisało umowę  na realizację projektu "Jan Kochanowski inspiracją kulturowa Mazowsza". Umowę podpisał dyrektor Muzeum im. Jacka Malczewskiego w Radomiu Adam Zieleziński oraz wicemarszałek Ludwik Rakowski z członek Zarządu Piotr Szprendałowicz. Projekt zakłada miedzy innymi modernizację i rewaloryzację zespołu parkowego, wprowadzenie nowych technologii muzealnych, modernizację starych i budowę nowych obiektów. Przetarg na wykonanie dokumentacji projektowej został już rozstrzygnięty, wygrało go Biuro Projektowe Anna Gontara-Bagińska z Gdańska.

 


Wielki Jubileusz Fary


Radom dumny być może ze swojej wielowiekowej historii, tytułu miasta królewskiego (który bez wątpienia mu przysługuje) i kilku starych budowli.  Najbliższe 12 miesięcy - od 3 października 2009 do 3 października 2010 - będzie w mieście rokiem Fary. 

 

 Ta stara radomska świątynia obchodzi Jubileusz 650. lecia. Data jest umowna, przyjmuje się bowiem, że jej budowę rozpoczęto w latach 1360-70. Pierwotnie została wzniesiona jako świątynia jednonawowa, i sukcesywnie była rozbudowywana. Nawy boczne i kaplice (św. Krzyża, Kosnowska, Bożego Ciała, Zwiastowania NMP, św. Marii Magdaleny, Kochanowskich…), w sposób istotny wzbogacające jej architekturę, są dziełem późniejszych wieków. Szczególnie urokliwie prezentuje się neogotycka fasada kościoła od strony ulicy Rwańskiej. Zwracają tu uwagę kamienne detale (ozdoby) budowli: filary, urzeźbienia, epitafia upamiętniające duchownych i zacnych świeckich obywateli miasta… Wysoka wieża kościoła farnego na trwałe wpisała się w pejzaż starego miasta, i widoczna jest już z odległości kilku kilometrów. Jest też wertykalną dominantą lekko opadającej w dół (w kierunku zachodnim) ulicy Zeromskiego. To dzięki niej możemy mówić o magii ulicy i starego miasta kazimierzowskiego. Jeśli gdzieś w Radomiu znajduje się główny punkt (serce miasta), to jest on zlokalizowany na Rwańskiej, na wprost fary.     

 
 

       Aktualnie świątynia przechodzi gruntowny remont elewacji zewnętrznej i dachu. Z czasem zmieni się również jej otoczenie – wymienione zostaną płyty chodnikowe na placu wokół świątyni, odtworzony zostanie murek od strony ulicy Grodzkiej... Rewitalizacja ma przywrócić jej dawny blask. Ten lifting nie wszystkim się jednak podoba. Są tacy, którzy nie uznają aż tak radykalnych działań renowacyjnych (upiększających), i wychodzą z założenia, że obiekty stare nie powinny być w sposób sztuczny „odświeżane”, że najlepiej wyglądają, kiedy pokryte są patyną czasu, a ratować je należy tylko wtedy, gdy grożą zawaleniem. Wszyscy jednak dobrze wiemy, że kamienne ozdoby romańskich i gotyckich świątyń Europy ulegają destrukcji, niszczeją, i dlatego sukcesywnie są konserwowane, a jeśli trzeba - zastępowane nowymi. Ta praca nie ma końca. Tak się dzieje w Paryżu, Wiedniu, Londynie, Rzymie… Dosłownie wszędzie. Dlatego w Polsce, nie może być inaczej.

 
 

       Muzeum im. Jacka Malczewskiego jest jednym z partnerów obchodów 650. lecia Fary. Praktycznym  wyrazem tego partnerstwa jest współorganizowanie wystawy: „650 lat Fary. Radom Kazimierza Wielkiego, Radom Jagiellonów”. Wystawa jest planowana na tydzień głównych uroczystości, które odbędą się w połowie czerwca przyszłego roku, i będzie jednym z ważniejszych elementów obchodów. Jej otwarcie nastąpi w czerwcu przyszłego roku.

 
 

       Na wystawie poznamy i zobaczymy historię fary, wszystkie jej rozbudowy i przebudowy,   zmiany wystroju wewnątrz świątyni… Zwiedzający zapoznają się również z działalnością fary w społeczeństwie staropolskim, kiedy to była cenionym ośrodkiem życia religijnego, naukowego i działalności charytatywnej; prowadzonej przy kościółku i na terenie szpitala św. Ducha, przynależących de facto do Fary. W świątyni (i wokół niej) działały liczne bractwa: m.in. Kapłańskie, Tkackie, Kuśnierzy…

 
 

      Główną postacią obchodów, najściślej związaną z Farą, będzie patron miasta, św. Kazimierz, kanonizowany w 1521 roku przez papieża Leona X. Uhonorowana i przybliżona mieszkańcom Radomia zostanie również inna wybitna postać, kardynał Fryderyk Jagiellończyk, który właśnie tutaj otrzymał kapelusz i berło kardynalskie z rąk generała zakonu OO. Bernardynów, ojca Jana Szklarczyka.

 
 

       W ramach obchodów Jubileuszu Fary 8 października uczczona została również 80 rocznica śmierci Jacka Malczewskiego, wybitnego radomianina, który w tej starej świątyni otrzymał chrzest. Uroczystość miała podniosły charakter. W programie była m.in.: msza święta, czytanie wierszy artysty… Wspomnienie wygłosiła Zofia Katarzyna Posiadała, poezje  czytał Mariusz Pyrka.

      Mały apel do społeczności Radomia: Muzeum jest zainteresowane przejmowaniem pamiątek związanych z Farą.


Miło nam poinformować Państwa, że Muzeum im. Jacka Malczewskiego w ciągu ostatniego roku otrzymało wiele niezwykle cennych darów oraz dokonało szeregu zakupów, są to m.in.:

Dar pana Edwarda Kossoya:

Franciszek Eysmond (1859-1931), „Scena rodzajowa”, olej, deska, wymiary 18,2 x 13,3 cm.
Jan Konarski „Jeźdźcy”, olej, tektura, wymiary 22,4 x 18,2 cm.
Henri Matisse (1869-1954) „Odaliska”, papier sucha igła, wymiary 44,6 x 57 cm.

Aleksander Dzigurski (1911 – 1995) „Pejzaż morski”, olej, płótno, wymiary 49,5 x 69,5 cm.

Mateusz Tokarski (1747-1807)? „Scena historyczna”, Olej, płótno, wymiary 47,3 x 60,3 cm.

Autor nieznany, „Dziadek z wnukiem”, olej , deska, wymiary 10,8 x 13,3 cm.

Autor nieznany „Martwa natura z gazetą Der Bazar”, ok. połowy XIX w., olej, płótno, wymiary 42,3 x 50,7 cm.

Maurycy Trębacz (1861-1941), „Martwa natura z bukietem kwiatów”, olej, sklejka, wymiary 69 x 79,5 cm.

 Roman Kochanowski „Zielony pejzaż”, olej, płótno, 14,5 x 30 cm.

Jakub Zucker „Woltyżerka”, kredka, papier, 40 x 34 cm.

Jakub Zucker „Stara uliczka w Jaffie”, olej, płótno, 61 x 50 cm.

Henryk Gottlieb „Portret na żółtym tle”, olej, płótno, 60 x 45 cm.

 

Edward Kossoy (ur. 4 czerwca 1913 r. w Radomiu), polski prawnik, publicysta, filantrop, obrońca w sprawach sądowych ofiar nazizmu.  Dzieciństwo spędził w Jekaterynosławiu na Ukrainie. Po wojnie polsko-bolszewickiej i pokoju ryskim ponownie znalazł się w Polsce. W 1930 r. ukończył Gimnazjum Państwowe im. T. Chałubińskiego w Radomiu, następnie studiował na Wydziale Prawa i Nauk Ekonomicznych Uniwersytetu Warszawskiego, gdzie w 1934 roku uzyskał dyplom magisterski.  Gdy wybuchła wojna, zgłosił się na ochotnika do armii. We Lwowie został jednak aresztowany przez NKWD. Jego wykształcenie i znajomość kilku języków czyniły z niego podejrzanego. Uznany za szpiega, został zesłany na 8 lat do obozu pracy na Syberii. Został zwolniony po dwóch latach w wyniku umowy Sikorski-Majski.
        Podczas
II wojny światowej zginęła jego rodzina: ojciec, żona i córka. Swoje przeżycia z okresu łagru spisał w formie opowiadań w 1944 r. w Tel Awiwie w cyklu "Stołypinka" (w formie książkowej ukazały się dopiero w 2003 r.).
        Gdy Niemcy napadły na ZSRR, dostał wraz z innymi szansę wstąpienia do wojska. Przez Kazachstan i Iran trafił do Palestyny, tam doczekał powstania państwa Izrael (w 1948 r. walczył w armii izraelskiej). Następnie zaczął zaczął pracować dla ONZ.  Po wojnie przebywał w
Izraelu, potem w Szwajcarii. Studiował w Monachium, Kolonii i Genewie, uzyskując stopnie doktora praw i nauk politycznych. Reprezentował jako adwokat tysiące ofiar zbrodni hitlerowskich w sprawach o zadośćuczynienia i odszkodowania niemieckie.
        Wydał kilka książek w językach: angielskim, niemieckim i polskim. Publikował artykuły o tematyce historycznej, dotyczące odszkodowań, współczesnych stosunków międzynarodowych, dialogu polsko-żydowskiego, m.in. w "Zeszytach Historycznych", wydawanych przez Instytut Literacki w
Paryżu. Jest honorowym senatorem Uniwersytetu w Tybindze.
        Edward Kossoy jak sam mówi czuje się Polakiem, Żydem i Szwajcarem: "Należę do trzech wspólnot narodowych: polskiej, żydowskiej i szwajcarskiej" – jego niezwykle barwne życie mogłoby się stać kanwą nie tylko powieści autobiograficznej, ale także niejednego filmu sensacyjnego. Mieszka w szwajcarskim Conches, na przedmieściu
Genewy. Swoje życie Edward Kossoy opisał we wspomnieniach "Na marginesie”.

 

Ponadto w ostatnim roku Muzeum otrzymało w darze od rodziny Malczewskich  143 archiwalia, są to: listy, zdjęcia, dokumenty związane z Jackiem i Rafałem Malczewskimi.

Muzeum zakupiło w ostatnim czasie 4 rysunki Jacka Malczewskiego z wczesnego okresu jego twórczości, przedstawiające żonę z synem w wieku dziecięcym, 1 szkic symboliczny oraz portret Rafała siedzącego na schodach.

Do Działu Sztuki Nieprofesjonalnej zakupione zostały dwa dzieła Ryszarda Koska „Nad ranem w sennym barze” oraz  „Tryptyk patykiem pisany”.

Dział Historii wzbogacił się w ciągu ostatniego roku o:  karabin Mauser z 1939 r., świecznik chanukowy (zakupy), oraz dużą ilość dokumentów i fotografii z Radomia. Jako dar przekazane zostały:
tzw. „Skarb z ul. Wałowej”, który  zawierał judaika, m.in.:  świecznik chanukowy, sztućce, świeczniki. Otrzymaliśmy cały szereg fotografii, pocztówek radomskich z różnych okresów, papierów i dokumentów z radomskich firm a także wieszaki z przedwojennych radomskich zakładów i sklepów odzieżowych. Niezwykle cenny jest dar od osoby prywatnej   ze Lwowa, którym jest  kurtka mundurowa posterunkowego policji państwowej, buty i dokumenty osobiste, z lat 1938-39. Bardzo ważnym dla radomskiego muzeum jest śpiewnik - pamiątka po błogosławionym księdzu Kazimierzu Grelewskim  - który był prefektem
szkoły powszechnej im. Jana Kochanowskiego w Radomiu poświęcił tej pracy trzynaście lat, aż do aresztowania w styczniu 1941.
Łącznie w ciągu ostatniego roku Dział Historii pozyskał ponad 300 inwentarzowych, z czego ok. 80% to dary.

 

Muzeum im. Jacka Malczewskiego w Radomiu zrealizowalo w latach 2005-2008 projekt
"Restauracja XIX-wiecznej zabudowy Skrzydla Poludniowego Muzeum im. Jacka Malczewskiego w Radomiu"
wspólrealizowany ze srodków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach programu ZPORR.