W Muzeum im. Jacka Malczewskiego w Radomiu otwarto wystawę „Opowieści z Krainy Pueblo. Sztuka i archeologia kultur indiańskich – polskie badania w Kolorado”, ukazującą fascynujący świat kultur indiańskich – ich sztukę, architekturę, codzienne życie i duchowość – przez pryzmat odkryć archeologicznych, badań interdyscyplinarnych oraz współpracy z rdzennymi społecznościami. – Dzisiejszy wernisaż to wyjątkowe wydarzenie – efekt współpracy naukowców z Uniwersytetu Jagiellońskiego, kuratorów naszego muzeum i rdzennych społeczności Pueblo. To nie tylko wystawa o przeszłości, ale także o dialogu między kulturami i o wspólnej potrzebie odkrywania świata. Jako instytucja kultury chcemy pokazywać, że Radom może być miejscem spotkania różnych tradycji, a jednocześnie – przestrzenią refleksji i zachwytu nad dziedzictwem człowieka – mówi Leszek Ruszczyk, dyrektor Muzeum im. Jacka Malczewskiego.
Ekspozycja prezentuje unikatowe zabytki, dokumentację z wykopalisk, rekonstrukcje oraz fotografie polskiej misji archeologicznej w Kolorado. To opowieść o dialogu między nauką a tradycją, o spotkaniu światów oddzielonych oceanem, a połączonych wspólną pasją poznawania przeszłości. – To temat nietypowy i rzadko spotykany w polskich muzeach. Projekt kierowany przez profesora Radosława Palonkę jest unikatowy w skali polskiej archeologii – to jedyna polska misja archeologiczna prowadzona na terenie Stanów Zjednoczonych i jedna z nielicznych na świecie, w których kierownictwo powierzono badaczowi spoza tego kraju. Wyjątkowość tych badań polega nie tylko na ich zasięgu, ale przede wszystkim na metodzie pracy – opartej na szacunku, wrażliwości i zrozumieniu dla kultury ludów Pueblo. To współpraca oparta na zaufaniu, które otworzyło wiele drzwi niedostępnych dla innych badaczy – mówi Paweł Cyganiewicz, kurator wystawy.
Polskie badania w Kolorado
Polskie badania archeologiczne w Kolorado prowadzone są przez Instytut Archeologii Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie. Projekt Archeologiczny Sand Canyon–Castle Rock, realizowany od 2011 roku w południowo-zachodniej części Kolorado, obejmuje teren pomnika narodowego Canyons of the Ancients National Monument – jednego z najbogatszych w stanowiska archeologiczne obszarów Ameryki Północnej, o ogromnym znaczeniu dla społeczności Pueblo, Nawahów i Apaczów. To pierwszy długofalowy polski projekt archeologiczny w Stanach Zjednoczonych i jedna z nielicznych europejskich misji tego typu w całej Ameryce. – Dziękuję za możliwość zaprezentowania części naszych badań, które od 2011 roku prowadzę wraz z zespołem studentów, doktorantów i współpracowników w południowo-zachodniej części Kolorado – mówił prof. dr hab. Radosław Palonka z Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie, kierownik projektu badawczego. – Współpracujemy nie tylko z amerykańskimi uniwersytetami i instytucjami, ale przede wszystkim ze współczesnymi społecznościami Pueblo. To dzięki nim możemy lepiej rozumieć znaczenie dawnych symboli, mitów i tradycji, które zachowały się w sztuce naskalnej i architekturze regionu.
Wernisaż w rytmie indiańskich pieśni
Uroczysty wernisaż wystawy uświetnił występ grupy rekonstrukcyjnej Preria, która zaprezentowała tańce i pieśni inspirowane tradycjami Indian Ameryki Północnej. Artyści wprowadzili publiczność w atmosferę duchowości i rytuałów, ukazując ich głębokie powiązanie z naturą. – Nasza wystawa to indiańska opowieść o tradycji, kulturze oraz religii. To także opowieść o niezwykłej więzi z naturą, o codzienności, o sztuce i symbolach, które przetrwały wieki. Chcielibyśmy, aby była to opowieść nie tylko o przeszłości, ale również o szacunku wobec różnorodności kulturowej oraz o innej, często odmiennej wizji patrzenia na świat – mówi Adelina Szczerbińska, kuratorka wystawy.
Pierwsze oprowadzanie kuratorskie po wystawie zaplanowano na 26 października o godz. 12. Będzie to okazja, aby poznać ekipę badawczą polskiego projektu archeologicznego oraz wziąć udział w warsztatach dekorowania ceramiki lub stworzenia figurki Katchina, które według wierzeń Pueblo uosabiają byty pomiędzy światem ludzi a światem duchów.
Wystawa „Opowieści z Krainy Pueblo” czynna jest do 30 czerwca 2026 .
Muzeum im. Jacka Malczewskiego w Radomiu zaprasza na wydarzenie towarzyszące wystawie Rafał Malczewski. Narty, dansing, brydż.
Muzeum im. Jacka Malczewskiego w Radomiu zaprasza na oprowadzanie kuratorskie po wystawie Wielka historia, mali świadkowie
„Wielka historia, mali świadkowie”
Oprowadzanie kuratorskie po wystawie „Rafał Malczewski. Narty, dansing, brydż”
